İstanbul’un Fethinin Sonuçları (Türk ve Dünya Tarihi Açısından)

İstanbul’un Fethinin Sonuçları (Türk ve Dünya Tarihi Açısından)

Bu yazımızda Türk ve Dünya tarihi açısından İstanbul’un fethinin sonuçları nelerdir? sorusunu yanıtladık. Ayrıca İstanbul’un fethi Feodalizm, Rönesans ve Coğrafi Keşifler gibi olayları nasıl etkilemiştir? sorusunu inceledik.

İstanbul’un Fethinin Sonuçları Nelerdir?

  • Bin yıllık Doğu Roma İmparatorluğu sona erdi.
  • Orta Çağ kapandı, Yeni Çağ başladı.
  • Osmanlıların Avrupa siyasetindeki üstünlüğü ve stratejik önemi arttı.
  • Büyük topların surları yıktığı görüldü ve topun savaşlardaki önemi arttı. Bu durum Avrupa’daki feodalite rejiminin yıkılarak yerine mutlak krallıkların kurulmasında etkili oldu.
  • Ortodoks kilisesinin himaye edilmesiyle Avrupa Hıristiyan alemi ikiye bölündü.
  • İstanbul’dan Roma’ya giden bilim adamları Rönesans’ın başlamasını sağladılar.
  • İpek yolunun büyük ölçüde Osmanlıların eline geçmesi yeni yolların bulunması arayışını hızlandırdı. Coğrafi keşiflere zemin hazırlandı.

İstanbul’un Fethi bir yerin kuşatılıp alınması gibi basit bir şekilde gözükse de detayları incelediğimizde çetrefilli bir fetih olduğunu görüyoruz. Ayrıca sadece bir fetih olmakla kalmayıp yeniliklere kapı açmıştır. Buna örnek verecek olursak da surları dövmede kullanılan topların yenilikçi olması gösterilebilir. Bunların dışında da şehrin geleceği için verilen kararlar da İstanbul’un Fethi’nin sonuçları arasındadır.

İstanbul’un Fethi’nin toplumsal sonuçlarından bahsedecek olursak eğer:

  • Hristiyanlar şehirde kalmakta özgür bırakıldılar.
  • Müslüman olmayanlar İslam hukukuna göre yargılanmadılar.
  • Hristiyan kesimin ibadetine karışılmadı.
  • Fakat ata binmeler, silah taşımaları ve asker olmaları yasaklandı.

Bu duyurulardan sonra ise Anadolu’da yaşayan insanların İstanbul’a iskân edilmesi emredildi ve halk İstanbul’a yerleştirildi. Bütün bu gelişmeler sonrasında ise İstanbul, Osmanlı Devleti’nin başkenti oldu ve en gelişmiş, gözde şehri oldu. İstanbul geçmişteki önemini koruyup hala ülkesinin en gözde şehri olmayı sürdürmektedir.

İstanbul’un Fethinin Türk Tarihi Açısından Sonuçları

İstanbul’un fethinin Türk tarihi için önemi ve sonuçları nelerdir? sorusunu yanıtlayalım. İstanbul’un fethi, 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından Bizans kontrolünde bulunan Konstantinapol şehrinin fethedilerek Osmanlı Devleti’ne katılması olarak özetlenebilir. Bu muharebe Osmanlı Devleti açısından çok önem arz etmektedir ve birçok farklı alanda sonuçları olmuştur.

İlk olarak Osmanlı Devleti bu muharebe sonucunda egemen olduğu toprakların bütünlüğünü sağlamıştır. Hem Asya’da hem de Avrupa’da siyasi otoritesini arttırmıştır. Bunun yanında iki tarafın denetlenmesi ve kontrol edilmesi de Osmanlı Devleti için daha basit bir hale gelmiştir. Bu denetimin kolaylığı hem Osmanlı topraklarında yer alan halk üzerindeki Osmanlı otoritesini arttırmıştır. Hem de Osmanlı’nın daha sonra yapacağı seferlerde Batı topraklarına ilerlemesini kolaylaştırır nitelikledir.

Bunun yanında Osmanlı Devleti’nin yaptığı diğer yenilikler de göz önüne alındığında, Osmanlı Devleti İstanbul merkezli bir devlet yapısına evrilmiştir. Bu devlet yapısını yıkılışına kadar koruması ise İstanbul coğrafyasının Osmanlı için sahip olduğu önemi gösterir niteliktedir. Çünkü İstanbul öncelikle sahip olduğu boğaz nedeniyle hem ticaret hem de askeriye alanlarında önemli kabul edilen bir merkezdir.

Osmanlı’nın İstanbul’u fethiyle Osmanlı’nın boğazlardan gelebilecek olan saldırıları engellemesi kolaylaşmıştır. Boğazdan geçen gemilerin denetimini kontrol edebilmesini sağlamıştır. Yine boğaz nedeniyle Osmanlı Akdeniz ve Karadeniz arasında yer alan suyollarının kontrolünü de eline alarak bulunduğu coğrafyada ezici bir deniz üstünlüğü sağlamıştır. Bu üstünlük ona sadece askeri değil, ticari ve kültürel faydalar da sağlayarak Osmanlı Devleti’ni ticari bir merkez ve kültürel etkileşimin çokça yaşandığı bir coğrafyaya dönüştürmüştür. Aynı zamanda İstanbul’un üzerinden geçmekte olan ticaret yolları da Osmanlı’nın tam kontrolü altına girerek devletin ekonomisini ciddi ölçüde etkilemiştir.

Hem boğazlar hem de ticaret yolları üzerinde güce ve otoriteye sahip Osmanlı ilimin, ticaretin ve kültürel etkileşimin kendi coğrafyasındaki merkezi olarak gelişmiştir. Bu döneme yükselme dönemi denmektedir. İstanbul’un fethinden başlayarak 1579 yılına kadar süren Osmanlı’nın gücünün maksimuma ulaştığı dönem olarak kabul edilir.

Bunun dışında İstanbul Osmanlı’nın dış işleri politikasını da etkilemiştir. Bizans’ın yok olması nedeniyle yıllar boyunca süregelmiş olan Haçlı seferleri tehlikesi Osmanlı için artık ortadan kalkmıştır. Ancak yine de fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet Bizans’ı geri getirme gayretine girişecekleri düşüncesiyle Mora Despotları ve Trabzon Rum İmparatorluğu’na karşı seferler düzenleyerek Bizans’ın herhangi bir yoldan tekrar kurulmasını engellemiştir. 1460 yılında Mora Despotluğu’nu, 1641 senesinde ise Trabzon Rum İmparatorluğu’nu ele geçirerek yok etmiştir. Bunun dışında Fatih Sultan Mehmet yıkılan İstanbul şehrini yeniden düzenleyerek şehirde yıkılmış olan binaları tekrardan inşa ettirmiştir. Fetih sırasında kaçan halkı şehre tekrar çağırmıştır. Şehre tüccarlar ve zanaatkarlar sokarak şehri hem millîleştirmiş hem de geliştirmiştir. Günümüze kadar Osmanlı’nın en önemli topraklarından biri haline getirmiştir. Toparlamak gerekirse İstanbul’un fethi Osmanlı’nın siyasi, ticari ve askeri önem ve gücünü birçok yönden olumlu şekilde etkilemiştir. Osmanlı Devleti’ne yok oluşuna büyük öneme sahip olacak bir coğrafya kazandırmıştır.

İstanbul’un Fethinin Dünya Tarihi Açısından Sonuçları

İstanbul’un Fethinin dünya tarihi için önemi ve sonuçları nelerdir? sorusunu yanıtlayalım. İstanbul’un Osmanlı tarafından ele geçirilmesi Osmanlı için birçok sonuç doğurmasına karşın bir şehir ve bir ülke olarak arz ettiği önem dolayısıyla Dünya’yı da büyük ölçüde etkileyerek değiştirmiştir. Bu değişimdeki en büyük etkenler Osmanlı’nın dünya üzerindeki gücü ve Bizans’ın yok olmasıyla ilişkili olarak ortaya çıkmaktadır.

İlk olarak fethin kendisi dünya önünde büyük bir önem arz etmektedir. Fethin deniz ve kara işbirliği içerisinde yürümesi öncelikle savaş prensipleri açısından önemli bir yerdedir. Dönemin siyasi güçlerinin savaşma taktiklerini etkilemiştir. Kara ve deniz birliğiyle yapılan muharebelerin önemini ortaya koymuştur. Bunun yanında fetihte kullanılan toplar fetih sonrası kullanımı yaygınlaştırılan önemli bir savaş aracı haline gelmiştir.

Bunun ana nedeni özellikle etrafında bulunan surlarla ünlenmiş olan Bizans İmparatorluğu’nun bu tip toplar kullanılarak yıkılabildiğinin İstanbul’un fethiyle kanıtlanmış olmasıdır. Bu nedenle top kullanımı yaygınlaştırılarak dönemin siyasi otoritelerinin bir çoğunu kapsamakta olan feodal beylikler önemini ve gücünü yitirerek zaman içerisinde diğer devletler tarafından surları aşılarak yok edilmişlerdir. Yani feodalite ortadan kalkmıştır. Osmanlı gibi, merkeziyetçi otoritelerin sayısı ve gücü bu şekilde artmaya başlamıştır. Bunun sonucunda ise Dünya’da Ortaçağ kapanarak Yeniçağ başlamıştır.

Bunun dışında önemli bir sonuç Bizans İmparatorluğu’nun tamamen yok olmuş olmasıdır. Dünya’dan 1000 yıllık bu otoritenin silinmesi sadece feodalitenin gücünü azaltmakla kalmamıştır. Aynı zamanda da Ortodoks Patrikhanesi’nin gücünü azaltmıştır. Osmanlı Devleti otoritesi altında onları yeni bir dini otorite politikası izlemeye itmiştir. Bu dini hoşgörü politikası ise ileride Hristiyan Devletleri’nin bölünmesine ve Katolik Kilisesi’ne karşı bir güç oluşmasına sebep olmuştur.

Osmanlı’dan fetih sırasında kaçan önemli sanatçılar ve bilim adamları İtalya ve çevresindeki Avrupa ülkelerine akın ederek Avrupa’nın en önemli gelişme çağı olan Rönesans’ın başlamasına büyük katkılarda bulunmuşlardır.

İstanbul’un Fethi Coğrafi Keşifleri Nasıl Etkilemiştir?

Diğer bir yönden ise Osmanlı’nın eline almış olduğu boğazlar ve dolayısıyla ticaret yolları Avrupa’nın kaynak politikasını etkilemiştir. Osmanlı’nın ticaret yollarından geçen mallara koyduğu vergiden bunalan Avrupa ekonomisi kaynak edinmek için yeni yollar aramaya koyularak Coğrafi Keşifler’in başlamasının en büyük nedenlerinden biri olmuştur. Bu faaliyetler neticesinde Avrupa gelişerek Dünya’nın otorite dengesini değiştirmiştir. Osmanlı’nın fetih sonucu artan gücü özellikle Avrupa’nın Osmanlı ile olan uluslararası ilişkilerini geliştirmesine sebep olmuştur. Bunun sonucunda ise ilk defa Avrupalı devletler Osmanlı topraklarında kalıcı elçilikler kurmaya başlamıştır. Bu Osmanlı’nın Dünya önündeki öneminin ve dolayısıyla gücünün arttığının en büyük göstergelerinden biri sayılabilir. Dünya önünde fethe kadar en önemli ve gelişmiş şehirlerden biri olan İstanbul ise fetih sonrası da bu önemini korumuştur. Hatta Osmanlı’dan aldığı destekle birçok önemli bilim insanı ve sanatçıyı içerisinde barındırmıştır. Dünya’nın yeni kültür ve ticaret başkenti haline bürünmüştür.

Fetih aynı zamanda Osmanlı’nın Viyana ile olan ilişkilerini de kötü biçimde etkilemiştir. Dünya’nın o dönemdeki en büyük deniz güçlerinden biri olan Viyana, artık Osmanlı’nın da boğazları kontrolü altına almasıyla Osmanlı’yı kendine bir tehdit olarak görmüştür. Bunun sonucunda ise Viyana ile Osmanlı’nın ilişkileri kötüleşmiştir. Sonuç olarak İstanbul’un fethi Osmanlı Devleti’ni olduğu kadar Dünya’yı da etkilemiştir. Rönesans ve Coğrafi Keşifler gibi tarihteki önemli olayların büyük bir nedeni olmuştur. Fetih sonucunda Yeniçağ başlamış, feodalite son bulmuştur. Osmanlı Dünya sahnesinde önemli bir güç konumuna gelmiştir. Bunda İstanbul’un Osmanlı’ya kattığı boğaz kontrolü ve ticaret yolları özellikle etkilidir.

yorum Yap